Marcin Nowojski

prawnik

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed vehicula mi sit amet tellus feugiat; a tempor ligula cursus. Phasellus euismod arcu id finibus aliquam!
[Więcej >>>]

DAROWIZNA A UPADŁOŚĆ KONSUMENCKA

Marcin Nowojski04 kwietnia 2017Komentarze (0)

Poniższy artykuł omawia zagadnienie darowizny w kontekście upadłości konsumenckiej. Z praktycznego punktu widzenia chciałbym abyś po jego przeczytaniu zapamiętał, że:

  1. przed złożeniem wniosku musisz zweryfikować czy w okresie ostatnich kilku latach nie dokonywałeś darowizny lub innej czynności w ramach której przeniosłeś własność wartościowego składnika swojego majątku
  2. zarówno sąd rozpatrując Twój wniosek jak i syndyk będą ustalali co się działo z Twoim majątkiem  w okresie przed ogłoszeniem upadłości
  3. jeżeli dokonałeś darowizny możliwe, że w Twoim przypadku złożenie wniosku „nie będzie się opłacało”

W przypadku ogłoszenia upadłości konsumenckiej spieniężeniu podlega zdecydowana większość (z niewielkimi wyjątkami) majątku upadłego dłużnika. Uzyskane w ten sposób środki mają posłużyć, częściowemu chociaż, zaspokojeniu wierzycieli. Jeżeli jednak dłużnik nie ma żadnego majątku albo bardzo niewielki, to nie uniemożliwia to prowadzenia postępowania upadłościowego i co z punktu widzenia dłużnika najważniejsze – umorzenia ciążących na upadłym zobowiązań. Co jednak w sytuacji, w której dłużnik nie ma majątku, bo rozdysponował go na przykład w drodze darowizn pomiędzy swoich krewnych? Czy również wówczas dłużnik może liczyć na uwolnienie się od długów poprzez upadłość konsumencką?

CZYNNOŚCI DOKONANE W CIĄGU ROKU PRZED ZŁOŻENIEM WNIOSKU

Jeżeli dłużnik w ciągu roku przed zgłoszeniem wniosku o ogłoszenie upadłości przeniósł na inne osoby składniki swojego majątku to czynności te będą bezskuteczne w stosunku do masy upadłości (majątku upadłego zabezpieczonego przez syndyka) jeżeli zostały dokonane nieodpłatnie albo wprawdzie odpłatnie, ale wartość przekazanego przez upadłego majątku przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia (środków pieniężnych albo innych rzeczy) otrzymanego w zamian.

Oznacza to, że podważone przez syndyka mogą zostać nie tylko darowizny, ale również umowy, w wyniku których dłużnik sprzedał swój majątek odpłatnie, ale za zaniżoną cenę.

W razie stwierdzenia bezskuteczności czynności prawnej wszystko to, co wskutek tej czynności ubyło z majątku upadłego, podlega zwrotowi do masy upadłości, a jeżeli taki zwrot okazałby się niemożliwy, to druga strona będzie musiała zamiast tego oddać równowartość otrzymanej rzeczy w środkach pieniężnych.

UMOWY Z CZŁONKAMI RODZINY

Szczególne obostrzenia obowiązują w odniesieniu do czynności dokonanych z członkami rodziny. Otóż, jeżeli dłużnik w okresie 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości dokonał czynności prawnej z członkami rodziny – jakiejkolwiek czynności, nawet odpłatnej za prawidłową cenę – to czynność taka może zostać unieważniona przez sędziego komisarza, w toku postępowania upadłościowego, bez konieczności prowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie.

Dotyczy to także czynności ze spółkami, w których dłużnik, albo członkowie jego rodziny pełnią funkcje członków zarządu, albo są jedynymi wspólnikami lub akcjonariuszami.

Sędzia komisarz nie może jednak podejmować takich decyzji całkowicie dowolnie. Druga strona czynności (członek rodziny albo powiązana spółka) ma możliwość wykazania, że umowa była prawidłowa i nie doprowadziła do pokrzywdzenia wierzycieli. Jeżeli zostanie to udowodnione, to sędzia komisarz nie może takiej umowy podważyć. W razie gdyby podjął złą decyzję, to służy na nią zażalenie.

CZYNNOŚCI DOKONANE WCZEŚNIEJ

Czy oznacza to jednak, że dłużnikowi nic nie grozi, jeżeli rozdysponował swoim majątkiem, a następnie odczekał rok przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej? Otóż nie do końca. Jeżeli czynność dłużnika, w wyniku której, stał się on niewypłacalny, albo jego niewypłacalność się pogłębiła została dokonana na rok przed zgłoszeniem wniosku o upadłość, to wprawdzie zgodnie z przepisami prawa upadłościowego czynność taka nie będzie automatycznie bezskuteczna, ale syndyk może wówczas wystąpić do Sądu o stwierdzenie jej bezskuteczności w drodze tak zwanej skargi pauliańskiej – opartej na przepisach kodeksu cywilnego. Zgodnie z tymi przepisami Sąd może stwierdzić bezskuteczność czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli druga strona wiedziała lub powinna się była domyśleć takiego charakteru tej czynności. Jeżeli jednak czynność była dokonana z członkiem rodziny albo osobą pozostającą w stałych relacjach gospodarczych, to zakłada się, że osoby te doskonale znały intencje dłużnika. Z wnioskiem takim syndyk może wystąpić do sądu jeżeli od dokonania czynności nie upłynęło jeszcze 5 lat. Dopiero więc czynności dokonane dawniej niż przed 5 laty są względnie bezpieczne. Syndyk ma ułatwione zadanie w kierowaniu tego rodzaju spraw do sądu, ponieważ nie musi ponosić jakichkolwiek kosztów związanych z postępowaniem.

DODATKOWE KONSEKWENCJE

To, że czynności dokonane przed ponad 5 laty są bezpieczne, nie oznacza to, że równie bezpieczny może się czuć sam dłużnik. Samo stwierdzenie bezskuteczności nierzetelnej czynności dłużnika nie wyczerpuje jeszcze wszystkich negatywnych konsekwencji. Otóż, przeszkodą do ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest sytuacja, w której dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa. Jeżeli natomiast okoliczność taka ujawni się w dopiero w toku postępowania to Sąd musi wydać postanowienie o jego umorzeniu. Podstawę do takiej decyzji mogą stanowić zarówno czynności dokonane przez dłużnika w okresie ostatnich 5 lat, ale również i wcześniej – jeżeli miały one wpływ na jego niewypłacalność.

Nie należy również zapominać o tym, iż dokonując czynności z pokrzywdzeniem wierzycieli dłużnik może narazić się jeszcze na poniesienie odpowiedzialności karnej. Wyzbywanie się majątku z pokrzywdzeniem wierzycieli stanowi również przestępstwo zagrożone w skrajnych przypadkach karą nawet do 8 lat pozbawienia wolności.

Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej osoby fizycznej powinno być zatem poprzedzone zawsze szczegółową analizą sytuacji dłużnika.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Następny wpis: