Marcin Nowojski

prawnik

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed vehicula mi sit amet tellus feugiat; a tempor ligula cursus. Phasellus euismod arcu id finibus aliquam!
[Więcej >>>]

Podział środków z upadłości

Marcin Nowojski29 sierpnia 2018Komentarze (1)

Poniższy artykuł został przygotowany prze mojego kolegę z kancelarii – mec. Krzysztofa Czyżewskiego. Znajdziesz w nim informacje o tym, w jaki sposób dzielone są środki uzyskane w trakcie postępowania upadłościowego np. ze sprzedaży majątku osoby która ogłosiła upadłość.

Postępowanie upadłościowe ma w swoim założeniu prowadzić do jak najpełniejszego zaspokojenia wierzycieli. W pierwszej kolejności ustala się majątek dłużnika, następnie syndyk go sprzedaje, a uzyskane w ten sposób środki dzieli pomiędzy wierzycieli. Nie oznacza to bynajmniej, że wszyscy wierzyciele zostaną zaspokojeni w równym stopniu. Nie oznacza to nawet, że wszyscy wierzyciele otrzymają spłaty w wyniku przeprowadzonego podziału. Podobnie jak w zwykłym postępowaniu egzekucyjnym, wierzyciele zostali podzieleni na kategorie. Wierzyciele niższych kategorii otrzymają jakiekolwiek wpłaty jedynie pod tym warunkiem, że wszyscy wierzyciele wyższych kategorii zostali w pełni zaspokojeni. Dla przykładu: wierzyciel zakwalifikowany do kategorii 3 otrzyma spłatę w postępowaniu upadłościowym tylko w sytuacji, w której zaspokojeni zostali wierzyciele z kategorii 1 i 2. Może się więc zdarzyć i tak, że wierzyciele z niższych kategorii nie dostaną nic, albo zgoła nic, ponieważ całe środku uzyskane ze sprzedaży majątku upadłego zostały już rozdysponowane. Niewątpliwie więc kategoria wierzytelności ma bardzo duże znaczenie, zgodnie z zasadą: im wyższa kategoria, tym wyższe szanse na zaspokojenie.

Zgodnie z art. 342 ust. 1 prawa upadłościowego wyróżnia się 4 kategorie wierzytelności:

  1. kategoria pierwsza – należą tutaj przede wszystkim należności z tytułu stosunku pracy,, należności rolników z tytułu umów o dostarczenie produktów z własnego gospodarstwa rolnego, należności alimentacyjne, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne – przypadające za okres 3 lat przed ogłoszeniem upadłości. Do tej kategorii należą również renty z tytułu odszkodowania oraz renty z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, przypadające za trzy ostatnie lata przed ogłoszeniem upadłości, oraz niektóre z należności powstałe w postępowaniu restrukturyzacyjnym

  1. kategoria druga – ta kategoria jest bardzo szeroka, albowiem należą do niej inne należności, jeżeli nie podlegają zaspokojeniu w innych kategoriach, w szczególności podatki i inne daniny publiczne oraz pozostałe należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, do tej kategorii będzie zakwalifikowana większość należności względem kontrahentów upadłego

  1. kategoria trzecia – obejmuje odsetki od należności ujętych w wyższych kategoriach w kolejności, w jakiej podlega zaspokojeniu kapitał, a także sądowe i administracyjne kary grzywny oraz należności z tytułu darowizn i zapisów;

  1. kategoria czwarta – należności wspólników albo akcjonariuszy z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach, w szczególności dostawy towaru z odroczonym terminem płatności, dokonanej na rzecz upadłego będącego spółką kapitałową w okresie pięciu lat przed ogłoszeniem upadłości, wraz z odsetkami.

Należy zwrócić przy tym uwagę, że powyższe wyliczenie nie wyczerpuje wszystkich należności podlegających zaspokojeniu z masy upadłości. Należałoby tak naprawdę chyba wprowadzić jeszcze jedną kategorię – zerową. Istnieją bowiem należności, które podlegają zaspokojeniu jeszcze przed wierzytelnościami zakwalifikowanymi do kategorii pierwszej. Zgodnie z art. 343 ust. 1 prawa upadłościowego należą do nich koszty postępowania oraz – jeżeli fundusze na to pozwalają – dodatkowo również zobowiązania masy upadłości powstałe już po ogłoszeniu upadłości. W szczególności chodzi o bieżąco przypadające należności ze stosunku pracy dla pracowników upadłego, zobowiązania wynikające z umów zawartych przez upadłego jeszcze przed ogłoszeniem upadłości oraz przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości renty z tytułu odszkodowania lub z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

Zgodnie z art. 343 ust. 2 prawa upadłościowego do „kategorii zerowej” należą jeszcze zobowiązania alimentacyjne przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości. Tutaj jednakże występuje pewne ograniczenie – otóż podlegają one zaspokojeniu w kwocie nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę – na każdego z uprawnionych. Pozostała część tych należności w ogóle nie podlega zaspokojeniu z masy upadłości.

Wyłączone z takiego podziału są również należności z tytułu zastawu czy hipoteki, które podlegają zaspokojeniu całkowicie niezależnie – ale wyłącznie ze środków pochodzących ze sprzedaży przedmiotu zabezpieczenia. Czyli w przypadku np. sprzedaży nieruchomości obciążonej hipoteką, w pierwszej kolejności – ale tylko z tak uzyskanych środków – zaspokoją się wierzyciele hipoteczni. Dopiero jeżeli po ich zaspokojeniu pozostaną jeszcze wolne środki, to będą one polegały podziałowi na zasadach ogólnych.

Warto na koniec wskazać na jedną ważną okoliczność. Otóż, co do zasady, należności publicznoprawne – a więc przede wszystkim zaległości podatkowe – nie korzystają ze szczególnego pierwszeństwa w zaspokojeniu, jak to ma miejsce w wielu innych postępowaniach egzekucyjnych. W przypadku upadłości zostały one przydzielone do kategorii drugiej, co oznacza, że zostaną zaspokojone w taki sam sposób jak należności większości wierzycieli upadłego. Z pierwszeństwa korzystają jedynie składki ZUS – ale tylko co do 3 lat przed wszczęciem upadłości. W pozostałym zakresie Skarb Państwa zostanie potraktowany jak zdecydowana większość pozostałych wierzycieli – należących do zdecydowanie najbardziej licznej, drugiej kategorii zaspokojenia.

{ 1 komentarz… przeczytaj go poniżej albo dodaj swój }

Iza Sierpień 31, 2018 o 16:49

Dzień dobry, przeczytałam wszystkie informacje opisujące cały proces upadłości konsumenckiej z zapartym tchem. Przeczytałam już wiele artykułów na ten temat na innych portalach, ale Państwa informacje są bezcenne i zasługują na szczególną uwagę. Dziękuję. Pozdrawiam – Iza

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis: